Sremski front

Sremski front je zamišljen kao sistem utvrđenih nemačkih odbrambenih linija, koje su imale za cilj da uspore napredovanje savezničkih snaga, odnosno da obezbede izvlačenje nemačke armije „E“ grupe iz Grčke, Makedonije i sa Kosova.

Proboj Sremskog fronta

Proboj Sremskog fronta

Sremski front je, stoga, predstavljao poslednje snažno uporište fašista u ovom delu Evrope. Izgradnja prvih položaja počela je 24. septembra 1944. godine. Početkom oktobra 1944. Nemci formiraju Diviziju Bether, koja je ubrzala izgradnju položaja na kojima je planiran „doček“ partizanskih jedinica, koje su nastupale kroz Srem, od Zemuna prema Rumi i dalje na zapad. Kako su se borbe za Beograd bližile kraju, brojno stanje Divizije Bether bivalo je sve veće. U njen sastav pristizale su nove jedinice, tako da je Divizija formirala četiri borbene grupe: „Lindenblat”, „Cimerman”, „Cirngibl“ i „Zalevski” – ukupno jačine preko 15.000 vojnika, plus ustaško-domobranske i folksdojčerske hjedinice. Od oktobra do decembra 1944. godine nastavlja se postepeno povećanje broja nemačkih jedinica, koje pristižu sa ostalih ratišta, pretvarajući Sremski front u „poslednju balkansku bitku“.

Tokom borbi na Sremskom frontu za 172 dana ukupno je poginulo preko 13.400 boraca Narodnooslobodilačke vojske, 1.100 boraca Crvene armije, 623 borca Bugarske narodne armije i 163 borca brigade „Italija“. Za samo jednu noć, 12. aprila 1945. godine, u vreme proboja Sremskog fronta, poginulo je 1000 boraca narodnooslobodilačkog pokreta.

Gubici Nemačkih i Hrvatskih snaga procenjuju se na 30.000 poginulih.

Posle proboja Sremskog fronta, u sklopu završnih operacija Jugoslovenske armije, za nepun mesec dana oslobođena je cela teritorija Jugoslavije.

Pred udarima Jugoslovenske armije kapitulirala je grupa armija „E“ i zarobljen je jedan od najvećih ratnih zločinaca Aleksandar fon Ler.

U javnosti Vojvodine opstala je višedecenijska sumnja da su slobodoumni mladi intelektualci, nepokorni vrhu NOB-a smišljeno poslati na Sremski front, odakle se mnogi od njih nisu vratili.

Sremski front u istorijskoj nauci ocenjen je kao jedno od najtežih, najdugotrajnijih i najkontroverznijih bojišta za oslobođenje Jugoslavije.

previjanje ranjenika na sremskom frontu

Previjanje ranjenika na Sremskom frontu, Muzej istorije Jugoslavije, nepoznat autor

Partizanske jedinice na Sremskm frontu

Partizanske jedinice na Sremskm frontu

Previjanje ranjenika na Sremskom frontu

Previjanje ranjenika na Sremskom frontu, Muzej istorije Jugoslavije, nepoznat autor

ranjenici sa sremskog fronta

Ranjenici sa Sremskog fronta u poljskoj bolnici u Adi