Iz arhiva – Vojvodina, moderna evropska regija

Proces integracije je u ekonomskom domenu postavljao kao ciljeve: samostalnost privrednih subjekata, slobodan protok roba, usluga, radne snage i kapitala na zajedničkom tržištu uz neminovno približavanje privrednog zakonodavstva i, naročito, fiskalne politike. U humanitarnom domenu isticani su ciljevi i vrednosti: sjedinjene države Evrope. “Evropa regija”, demokratija zasnovana na suverenitetu građana, eliminisanje svih oblika diskriminacije, poštovanje ljudskih prava, sloboda i nezavisnost javne reči, očuvanje čovekove okoline i sl.

Pročitaj ceo prilog >>

Iz arhiva – O uređenju prostora, urbanom razvoju i lokalnoj samoupravi u autonomiji Vojvodine

Najveća mesta u Vojvodini, njihova okolina i celina vojvođanskog prostora su, više ili manje, planski uređivani i građeni u skladu sa prirodnim uslovima, potrebama i voljom žitelja na tim prostorima. Planska izgradnja u Vojvodini je deo njenog istorijskog nasleđa i kulture življenja, skoro punih 300 godina. Vremenom su menjana urbanistička pravila, pa i raspodela nadležnosti između državnih, pokrajinskih i lokalnih vlasti u oblasti urbanog razvoja. Povećavale su se nadležnosti APV i opština u njenom sastavu i sve više su ostvarivana prirodna prava ljudi da utiču na uređivanje prostora u kojem žive i rade. Pri tome, time ni na koji način nisu bila ugrožena prava Republike Srbije u zaštiti interesa celine državnog prostora i u ostvarivanju klasičnih državnih funkcija u oblasti prostornog planiranja i urbanizma…

Pročitaj ceo prilog >>

Iz arhiva – O stanju i položaju zdravstva u Vojvodini

Briga o zdravlju stanovništva i razvoju zdravstvene službe je jedno od dragocenih vojvođanskih nasleđa. Zahvaljujući zdravstvenoj tradiciji, ranije dostignutom relativno visokom životnom standardu i pravu Vojvodine da samostalno uređuje i finansira pokrajinsku zdravstvenu službu, u proteklom periodu su gotovo iskorenjene tipične zarazne bolesti kao što su tuberkuloza i druge, a zdravstvena zaštita majki i dece u Vojvodini je dostigla nivo razvijenih zemalja. Ovaj uspeh je omogućio dalji razvoj vojvođanske zdravstvene službe u pravcu prevencije, lečenja nezaraznih bolesti i suzbijanja faktora od kojih te bolesti i zavise. U tom cilju i saglasno preporukama Svetske zdravstvene organizacije (SZO) da je racionalno zaokružiti celinu zdravstvene službe za broj stanovnika koji Vojvodina ima, koncipirana je pokrajinska organizacija zdravstvene službe. Utemeljena je na primarnoj zdravstvenoj zaštiti, sa planiranim i najvećim delom već izgrađenim domovima zdravlja i apotekama u vojvođanskim opštinama i selima; mrežom opštih i specijalizovanih bolnica i zdravstvenih centara na međuopštinskom nivou; zaključno sa klinikama i institutima Medicinskog fakulteta, kao vrhunskim zdravstvenim institucijama, na pokrajinskom nivou. Vojvođanskim konceptom je zdravstvena zaštita i uticaj osiguranika na razvoj zdravstvene službe obezbeđivan prvenstveno u mestima boravka, a kompletne zdravstvene usluge nedaleko od mesta boravka što je, takođe, saglasno preporukama SZO.

Pročitaj ceo prilog >>

Iz arhiva – O obrazovanju u Vojvodini

Vojvodina se, kao nedeljiva prirodna i kulturno-istorijska celina i deo zajedničke države Srbije i Jugoslavije, posebno ističe već dostignutim i ujednačenim stepenom obrazovnog, kulturnog i ekonomskog razvoja nacija i etničkih grupa koje u njoj žive. Obrazovanje na jezicima građana koji žive u Vojvodini ima vekovnu tradiciju. Prema svojim regionalnim karakteristikama, Vojvodina ima potrebe i potrebne pretpostavke za samoorganizovanje optimalnog pokrajinskog obrazovnog sistema od najnižeg do najvišeg, u okviru jedinstvenog obrazovnog sistema Republike Srbije i Jugoslavije.

Pročitaj ceo prilog >>

Iz arhiva – O javnom informisanju u Vojvodini

Nezadovoljni smo sredstvima javnog informisanja u Vojvodini:

zato što građane u Vojvodini ne informišu blagovremeno, potpuno i istinito;
podstiču međunacionalnu i međuljudsku netrpeljivost, pa i mržnju u Vojvodini;
umesto da bude prvenstveno struka, novinarstvo i informisanje su u celosti pretvoreni u politiku;
najuticajnija sredstva informisanja u Vojvodini su u državnom vlasništvu i bez konkurencije glasila nezavisnih od države;
neposrednim ili posrednim nametanjem rukovodne i uređivačke strukture, država manipuliše javnim sredstvima informisanja u Vojvodini;
svojom uređivačkom politikom, sredstva javnog informisanja manipulišu čitaocima, slušaocima i gledaocima;
odnos prema novinarima je ucenjivački, guši se kreativnost, podstiče podaništvo, a svaki otpor novinara se kažnjava profesionalnom, pa i ličnom degradacijom;
podstiče se mešanje ličnih političkih uverenja sa činjenicama o kojima se izveštava, a uskraćuje se pravo i skriva obaveza novinara na profesionalnost;
građanima u Vojvodini su oduzeta vlasnička i upravna prava, pa time i pravo uticaja na uređivačku politiku sopstvenog radija i televizije;
sredstva pretplate za radio i televiziju uplaćena od strane građana u Vojvodini, kao relativno najveća, u celini su centralizovana na nivou Radio-televizije Srbije;…

Pročitaj ceo prilog >>

Kratka istorija autonomije

Koreni autonomizma na području današnje Vojvodine sežu od Bečkog rata i velike seobe Srba 1690, te privilegija austrijskog cara datih Srbima tom prilikom. Austrijski car Leopold I je izdao 6. aprila 1690. čuvenu “Invitaciju”, poziv Srbima i Albancima da se dignu na oružje protiv Turaka, da daju hranu i priključe se austrijskoj vojsci, a za to obećava poštovanje starih povlastica, slobodu vere, pravo na izbor i slobodan posed osvojenih nepokretnih dobara na granici prema Turskoj. Prilikom velike seobe Srba pod Arsenijem III Čarnojevićem, Srbi su se prvo zadržali u Beogradu. Tada su patrijarh, episkopi i narodne starešine 18. juna 1690. održali zbor na kome su odlučili da pređu u Austriju i da od nje zatraže obećane privilegije za SVE Srbe tj. i one koji su se tamo nalazili od ranije. U misiju u Beč poslat je episkop Isaija Đaković, koji je caru izneo zahteve i car ih je prihvatio. Zvanično je Leopold I izdao Srbima Privilegiju 21. avgusta 1690, kojom im je garantovao slobodu vere i slobodno delovanje njihove crkvene organizacije, ali ne i ranije obećano pravo na izbor vojvode i posebnu teritoriju. Godinu dana kasnije, na osnovu žalbi i pritisaka Srba, car je izdao Patent o proširenju privilegija utoliko “da su Srbi potčinjeni svome arhiepiskopu, ne samo u duhovnim nego i u svetovnim poslovima”. U pravnom smislu, privilegije date Srbima predstavljale su vid personalne autonomije, skup prava vezanih za određenu kategoriju ličnosti, a ne za teritorijalnu celinu. Ograničena svetovna ovlašćenja vrhovnog verskog poglavara, kasnije njegovo obezbeđeno učešće u radu Ugarskog sabora, izbor vojvode, pravo na sazivanje i rad narodno-crkvenih sabora – davali su srpskoj autonomiji i političku sadržinu. Zajedno uzev, privilegije su predstavljale kulturnu i političku autonomiju, zasnovanu na personalnom principu, s tim što su se obim i sadržina prava menjali tokom njihovog dugog trajanja. Regulamentom Marije Terezije 1777, ukinuta je svetovna vlast arhiepiskopa, a odlukom Franje Josifa 1912, ukinute su sve privilegije iz 1690. godine.

Pročitaj ceo prilog >>
Trenutna stranica: 4 od ukupno 512345